Nöroplastisite Nedir?

Nöroplastisite, beynimizdeki nöronların yeniden şekillenmesi ve nöron ağlarının yapılanması durumudur. [1]

Peki, bu bilgi ne işimize yarıyor ve anksiyete ile ilişkisi nedir?

Bu bir iyi haber. Anksiyete bozukluğu ve panik atak ile baş etmek mümkün. Hayatımızın geri kalanında da tekrar aynı sorunlarla uğraşmamak için farkında olmamız gereken bir kavram. Bu kavrama araba sürme eylemi ile değinelim..

Kendinizi bir sürücü koltuğunda düşünün. İlk kez bir araba sürme deneyimi yaşayacaksınız. Yanınızda da eğitmeniniz var ve size arabanın çalıştırıldığını, ne yapmanız gerektiğini anlatıyor. Size öğretilen ufak ufak bilgiler ile ilk kez arabayı çalıştırdınız ve sürmeye başladınız. Aynı deneyimi, bir sonraki eğitim gününde tekrar denemek için sözleştiniz ve ertesi gün tekrar aynı koltuğa oturdunuz. Bir önceki günden öğrendiğiniz bilgiler ile belki arabayı yardım almadan çalıştırabildiniz, fakat vites, debriyaj ve gaz gibi kavramlarla ilgili hala kafanızda soru işaretleri var. Eğitmeniniz tekrar bu konular üzerinde durarak size tekrar arabayı sürme ve yönetme konusunda bilgiler verdi, siz aynı görevi tekrar yerine getirdiniz.

Daha sonraki araba sürme deneyimleriniz sizin için daha kolay hale geldiğini fark ediyor ve öğrenmeye başladığınızı düşünüyorsunuz. Şehir içi trafiği ve sokak aralarında da pratik yapmaya başlayıp, eğitiminizi tamamlayıp ehliyetinizi aldığınızda, artık bir sürücüsünüz. Fakat, diğer sürücülere göre  normal hızın altında sürmeye dikkat ediyorsunuz. Belki, 1-2 sene sonra diğer sürücüler gibi araba sürerken neler yapmanız gerektiği konusunda düşünmek yerine, günlük işlerinizi planlamaya başlıyorsunuz.

Bu süreç içerisinde sizin beyniniz yeni nöron ağları oluşturarak tecrübe edindiğiniz bir eylemi daha hızlı işleyebilmenizi sağlıyor. Bu nedenle, beyniniz bu görevi yerine getirirken daha az zorlanıyor ve kısayolları tercih ederek görevi tamamlıyor. 

Buradan anlaşılacağı üzere bugüne kadar deneyimlediğimiz ve sıkça tekrarladığımız her bir eylem ara nöron ağlardan geçerek kısayoldan tamamlanıyor. Doğru bildiğimiz ve bizim bilgimize göre olumlu bir şekilde sonuçlanmasını beklediğimiz olaylar, eğer olumsuz sonuçlanırsa ve biz yeni bir yöntem denemek yerine aynı veya benzer yöntemlerle ilerlemeyi tercih edersek; tekrar aynı sonuçlanması yüksek ihtimaldir. Birey, karamsar bir karaktere sahipse ve kötü olarak tabir ettiği tecrübelerin peşinden gitmeye devam ederse, ileride anksiyete problemleri ile karşılaşmasıda yüksek ihtimaldir.

Ne yapmalıyız? 

Öncelikle, birey olarak farkında olmalıyız. Bir sorunu çözerken veya eylemi yerine getirirken, sonuçları çift taraflı değerlendirmeliyiz (iyi veya kötü). Olumsuz sonuçlanan eylemlere takılı kalmak yerine, bir süre o konu hakkında düşünmeyi bırakmalı ve farklı bir eylem ile ilgilenmeliyiz. Eğer sorunu çözmek istiyorsak, daha önce izlenen yolları değerlendirmeli, nasıl çözebilirim diyerek alternatif yolları aramalıyız.

Örneğin, kafein tüketimi dolayısıyla sık sık çarpıntı yaşamaya başladıysanız, kahve içmeyi direkt keserek çözüm sağlanamayacağının farkında olmalısınız. Çünkü, ilerleyen zamanlarda daha fazla kahve içme isteğiniz olabilir veya kafein eksikliğinden dolayı bedensel olarak rahatsızlıklar yaşama durumunuz olabilir. Şöyle olabilir; Günde kaç fincan kahve içiyorum? 7 fincan kahve içiyorum. Günde maksimum 2 fincan kahve içmem gerekiyor, ben bunu nasıl azaltabilirim? İlk etapta 7 fincan içmeye devam ederim, ya fincan boyunu küçültürüm ya da yarısını içip kalan yarısını içmem. Bir süre sonra bünyem alıştığında, 1-2 fincan eksiltirim. İlerleyen süreçlerde ise günlük 2 fincan kahve içmeye özen gösteririm. Alternatif olarak, bu çözüm sağlamaz ise orta şekerli içmeyi seviyorsam, sade kahve içmeyi deneyebilirim.

Nöroplastisite, gözlem ve meditasyon konularıyla ilişkili olduğu için Adım Adım kategorisinde yayınlanmış bu yazılara göz gezdirmenizi öneririm;

  1. Anksiyeteye Karşı – Adım Adım: Gözlem
  2. Anksiyeteye Karşı – Adım Adım: Meditasyon

Nöroplastisite ve meditasyon, anksiyeteyi yenmek için öğrenmemiz gereken ve uygulamamız gereken kavramlardır. Panik atak yaşadığımız konuları gözlemleyip, düzenli meditasyon yapıp, doğru ve iyi telkinlerde bulunan başka bireylerle iletişimde kalırsak, kaçtığımız sorunlardan saklanmayı bırakıp, nasıl çözümlenebileceği ile ilgili beyin fırtınası yaparsak, bu rahatsızlığı yenme süreciniz daha da kısalacaktır.

Dış Bağlantılar

  1. Sinir Bilim – Nöroplastisite nedir ve neden çok önemlidir?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir